ಸೂತಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಯಿತೇ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳು..!? ; ರಮೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ ಪದ್ಮಾರ್

ವಸುದೈವ ಕುಟುಂಬಕಂನಿಂದ ಅಣುಕುಟುಂಬದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅವನತಿ….
ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳು ಕೇವಲ ಸೂತಕದ ದಿನಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತಿವೆಯೇ? ಸುಖದಲ್ಲಿ ದೂರವಾಗುವವರು, ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು, ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವವರು, ಉಳಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರರ ಸುಖದುಃಖಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸದವರು, ಇದೇನಾ ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ?.
ಒಂದು ಕಾಲವಿತ್ತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಶುಭಕಾರ್ಯವಿರಲಿ, ಅಶುಭಕಾರ್ಯವಿರಲಿ, ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವೇ ಒಂದಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ-ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ, ದೊಡ್ಡಪ್ಪ-ದೊಡ್ಡಮ್ಮ, ಸೋದರಮಾವಂದಿರು, ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರು, ಬಂಧು-ಬಳಗದವರೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಸೇರಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಖದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು; ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಆಸರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಬಂಧವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು? ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಬಂಧುಗಳಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಬಂಧನದ ಭಾವನೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ. ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಹೃದಯಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೇವಲ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶವೃಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು, ಬದುಕಿನ ನಿತ್ಯ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ಕಳವಳಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಂಬಂಧಗಳೆಂದರೆ ಸೂತಕದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ?
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ನಿಧನರಾದಾಗ ಸೂತಕದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುತ್ತಾರೆ. ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನತ್ತ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡಬೇಕು.

ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ನಿಜವಾದ ಬಂಧುತ್ವವು ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೆನಪಾಗಬೇಕೇ?
ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುವ ವೃದ್ಧರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಧುವಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಉದ್ಯೋಗ, ಮದುವೆ, ಕುಟುಂಬದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಾಳ್ಮೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಚರ್ಚೆ, ಸೂತಕದ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೂ ಬಂಧುಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಮಯ, ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಆದರೂ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಔಪಚಾರಿಕತೆ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದಿರುವ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟರೆ, ಆಚರಣೆಗಳು ಉಳಿದರೂ ಅವುಗಳ ಆತ್ಮ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಸೂತಕದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಬದುಕಿನ ಸಂಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದಾಗಬೇಕು. ಅದೇ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ.

ವಸುದೈವ ಕುಟುಂಬಕಂನಿಂದ ಅಣುಕುಟುಂಬದತ್ತ… ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಜಗತ್ತಿಗೇ ಸಾರಿದ ಉದಾತ್ತ ಸಂದೇಶ “ವಸುದೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ”. ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮನುಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ವಿಶಾಲ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿ. ಕುಟುಂಬದ ಗಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸಮಾಜವನ್ನೇ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಉದಾತ್ತ ಚಿಂತನೆ.

ಆದರೆ ಇಂದು ನಾವು ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ದಿಕ್ಕು ಯಾವುದು?
ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನ ಸೀಮಿತ ವಲಯಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಹಜ. ಅಣುಕುಟುಂಬಗಳೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅನುಕೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಕುಟುಂಬದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರೀತಿ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕಾಳಜಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಪರಸ್ಪರರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಆ ಕುಟುಂಬ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ದೂರದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಪರಸ್ಪರರ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆ ಕುಟುಂಬ ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ಆತ್ಮೀಯತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೋ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಧುವಿನ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಚಾರಿಸಲು, ವಯಸ್ಸಾದ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಾತು ಆಡಲು, ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದಿರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಸಮಯವಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮನ್ನು ಹತ್ತಿರ ತರಬೇಕಿತ್ತು; ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನವರಿಂದಲೇ ನಮ್ಮನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಾರ್ಥ…
ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ವೇಗ, ಉದ್ಯೋಗದ ಒತ್ತಡ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಯಕೆಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹಿತಕ್ಕಿಂತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಕೂಲಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಸ್ತಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳೇ ಮುರಿದುಬೀಳುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಸಹೋದರರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆಡಿದ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳು ದೊಡ್ಡವರಾದ ಬಳಿಕ ಅಪರಿಚಿತರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರೂ ಮನಸ್ಸು ಬಿಚ್ಚಿ ಮಾತನಾಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರ ಮಾತಿಗೆ ಗೌರವವಿತ್ತು. ಅವರ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆಯಿತ್ತು. ಇಂದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಕ್ಕಿಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡುವ ಮನೋಭಾವವೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಣ, ಆಸ್ತಿ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೇ ಬಲಿಕೊಟ್ಟರೆ, ಕೊನೆಗೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಯುವುದು ಏನು? ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ದೊಡ್ಡ ಮನಸ್ಸು ಬೇಕು. ದುಬಾರಿ ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಿಸುವ ಎರಡು ಮಾತು ಸಾಕು.

ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಿರುಕು ಸಮಾಜದ ಬಿರುಕಾಗದಿರಲಿ…
ಕುಟುಂಬವೆಂಬುದು ಸಮಾಜದ ಮೂಲ ಘಟಕ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿಯೇ. ಪ್ರೀತಿ, ಸಹನೆ, ತ್ಯಾಗ, ಸಹಕಾರ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮೊದಲ ಪಾಠವನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಕಲಿಯುವುದು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರದ ವಾತಾವರಣವಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ನೀಡುವ, ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗುವ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಮನೋಭಾವ ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೂ ಬೀರುತ್ತದೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರದ ಮನೋಭಾವ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೂ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕತೆಗೆ ಸವಾಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇಶದ ಗತಿಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಬಹುದು. ದೇಶವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳಲ್ಲ. ಅದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳ, ಸಮುದಾಯಗಳ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಒಕ್ಕೂಟ. ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆದಾಗಲೇ ವಿಶಾಲ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಒಡಕುಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಂತರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು; ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಪ್ರೀತಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಅದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಹೌದು.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೂ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ನೀಡಿ…. ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಬೇಕು. ಉನ್ನತ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಗತ್ಯವೇ. ಆದರೆ ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಕಲಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಹಿರಿಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು, ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಹೇಗೆ ನೆರವಾಗಬೇಕು, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದಲೇ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರು ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಮಕ್ಕಳು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್, ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲ. ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಹಿಡಿಯುವ ಬಂಧುಗಳನ್ನು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಿಸುವ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವಿಸುವ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಬದುಕು ಬದಲಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದ ಭವಿಷ್ಯವೇ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬೆಸೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?
ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಸಾಕು. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅವರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸೋಣ. ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುವ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬೋಣ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಂಧುಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಬೆಳೆಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡೋಣ. ಕುಟುಂಬದ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಔಪಚಾರಿಕತೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡೋಣ. ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡೋಣ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಉಂಟಾದಾಗ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಮಣಿಯದೆ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡೋಣ; ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಕಿವಿಗೊಡೋಣ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಬಂಧವೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಅನ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ಹಿಂಸೆ ಇರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದೆಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವುದಲ್ಲ; ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಸೂತಕ ಮುಗಿದರೂ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮುಗಿಯದಿರಲಿ….
ಜೀವನ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಇಂದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡುವವರು ನಾಳೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿರುತ್ತಾರೆಂಬ ಖಾತರಿಯಿಲ್ಲ. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳು ಮಸುಕಾಗಬಹುದು; ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ದೂರವಾಗಬಹುದು; ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾವು ಉಳಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಕೇವಲ ನೆನಪುಗಳನ್ನಲ್ಲ, ಜೀವಂತ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೂ ಹೌದು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬದುಕಿರುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸದೆ, ಅವರು ನಿಧನರಾದ ಬಳಿಕ ಅವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಅವರ ಕಷ್ಟಸುಖಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಲ್ಲವೇ? ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಾವಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಏಕೆ? ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಕುಟುಂಬದ ದುಃಖದ ಸಂದರ್ಭವೇ ಏಕೆ ಬರಬೇಕು? ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ವಿಚಾರಿಸಲು ಹಬ್ಬ, ಮದುವೆ ಅಥವಾ ಸೂತಕದ ನೆಪವೇ ಏಕೆ ಬೇಕು? ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸೋಣ. ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ನೆರವಾಗೋಣ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದಾಗಲೇ ಮಾತನಾಡಿ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ದೂರವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಹತ್ತಿರವಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಸಾರಿದ ವಸುದೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ ಕೇವಲ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲೋ, ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲೋ ಉಳಿಯದೆ ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಲಿ. ಸೂತಕದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸುಖದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದಾಗಲಿ. ದುಃಖದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೆನಪಾಗುವ ಬಂಧುಗಳು, ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಸ್ಪರರ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಲಿ. ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೇತುವೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿ. ಪೀಳಿಗೆಗಳ ನಡುವೆ ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲಿ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹಿತದ ಚಿಂತನೆ ಬೆಳೆಯಲಿ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳು ಜನ್ಮದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಆ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಉಳಿಯುವುದು ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ. ಸೂತಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದಿರಲಿ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳು; ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರಲಿ ಹೃದಯಸಂಬಂಧಗಳು….

ರಮೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ ಪದ್ಮಾರ್ 
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್ ಕುಂಬಡಾಜೆ ಖಂಡ

. . . . . . . . .

Discover more from ಅಮರ ಸುದ್ದಿ

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

. . . . . . .

Related Posts

error: Content is protected !!

Discover more from ಅಮರ ಸುದ್ದಿ

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading